Παρουσίαση του Βιβλίου «Αλληλέγγυα Παιδικότητα». 2 Μαρτίου 2026

Παρουσίαση του βιβλίου «Αλληλέγγυα Παιδικότητα» του Δικτύου Αλληλεγγύης και των Εκδόσεων Εύμαρος, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Αγίας Παρασκευής, την Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026.

Χαιρέτισε ο υπεύθυνος των Εκδόσεων Εύμαρος, Πέτρος Κακολύρης

Παρουσίασαν οι:

• Διώνη Δημητριάδη, συγγραφέας – κριτικός
• Μάνος Κοντολέων, συγγραφέας – κριτικός

Συντόνισε η Βασιλική Δεδούση, φιλόλογος – συγγραφέας

Διάβασαν Συγγραφείς του συλλογικού έργου

Ο Μάνος Κοντολέων, η Τεχνητή Νοημοσύνη και το Δίκτυο Αλληλεγγύης

Ο συγγραφέας Μάνος Κοντολέων, με την ευκαιρία της παρουσίασης του βιβλίου «Αλληλέγγυα Παιδικότητα» του Δικτύου Αλληλεγγύης και των Εκδόσεων Εύμαρος, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη της Αγίας Παρασκευής, την 2^α Μαρτίου 2026, έθεσε τα παρακάτω ερωτήματα στην Τεχνητή Νοημοσύνη και έλαβε τις εξής απαντήσεις:

### το **Δίκτυο Αλληλεγγύης Αγίας Παρασκευής** το ξέρεις;

Ναι — το **Δίκτυο Αλληλεγγύης Αγίας Παρασκευής** είναι μια ενεργή συλλογικότητα πολιτών με κοινωνική και εθελοντική δράση στην Αγία Παρασκευή και ευρύτερα στην Αττική.

### Τι είναι;

Πρόκειται για πρωτοβουλία κατοίκων που λειτουργεί με βάση την αλληλεγγύη, την κοινωνική δικαιοσύνη και την αλληλοϋποστήριξη, ενταγμένη στο πνεύμα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας. ([Enallaktikos][1])

### Κύριες δράσεις;

Το Δίκτυο δρα σε πολλούς τομείς κοινωνικής υποστήριξης:

**✔ Στήριξη ευάλωτων ομάδων**

* Συλλογή και διανομή ρούχων, τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης σε άστεγους και ευπαθείς συμπολίτες.

* Αποστολές βοήθειας σε δομές αστέγων ή κοινωνικές υπηρεσίες.

**✔ Αλληλεγγύη σε πρόσφυγες και κρατούμενους**

* Συγκέντρωση ειδών για πρόσφυγες και δομές φιλοξενίας.

* Υποστηρικτικές δράσεις σε καταστήματα κράτησης (π.χ. γυναίκες κρατούμενες Θήβας).

**✔ Πολιτιστικές & κοινωνικές πρωτοβουλίες**

* Εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων και συζητήσεις κοινωνικού προβληματισμού.

* Εκθέσεις παιδικής ζωγραφικής και δράσεις για την ειρήνη.

* Bazars αλληλεγγύης και συλλογικές δράσεις.

**✔ Συλλογική δράση και δικτύωση**

Συνεργάζεται με άλλες κοινωνικές πρωτοβουλίες και δομές αλληλεγγύης σε όλη την Αττική.

### Πού βρίσκεται;

Η δράση του συνδέεται με την Αγία Παρασκευή (π.χ. χώρος συγκέντρωσης στη Λεωφ. Μεσογείων) και λειτουργεί ως σημείο συλλογής και διανομής βοήθειας.

### Έχει διοργανώσει ένα διαγωνισμό διηγήματος με θέμα αλληλέγγυα παιδικότητα. Μπορείς να μου πεις το πως ακριβώς θα ήθελε να προωθήσει τους σκοπούς του με ένα διαγωνισμό με αυτόν το θέμα;

Ναι — ένα θέμα όπως **«αλληλέγγυα παιδικότητα»** δεν επιλέγεται τυχαία από μια συλλογικότητα αλληλεγγύης. Ένας διαγωνισμός διηγήματος λειτουργεί ταυτόχρονα ως πολιτιστική δράση, κοινωνική παρέμβαση και εργαλείο ευαισθητοποίησης.

Παρακάτω συνοψίζεται το πώς ένα τέτοιο εγχείρημα υπηρετεί τους σκοπούς του Δικτύου:

## 🎒 1. Επαναπροσδιορισμός της παιδικής ηλικίας ως χώρου κοινότητας

Η «αλληλέγγυα παιδικότητα» μετατοπίζει το βλέμμα:

• από το παιδί ως παθητικό δέκτη φροντίδας
• στο παιδί ως φορέα ενσυναίσθησης, συνεργασίας και κοινωνικής ευθύνης.

Το Δίκτυο προωθεί την ιδέα ότι η αλληλεγγύη δεν είναι μόνο πράξη ενηλίκων αλλά **στάση ζωής που καλλιεργείται από νωρίς**.

## 🤝 2. Καλλιέργεια κουλτούρας αλληλεγγύης μέσω της αφήγησης

Η λογοτεχνία:

• · ενεργοποιεί τη φαντασία και την ενσυναίσθηση,
• · επιτρέπει την κατανόηση της διαφορετικότητας,
• · δημιουργεί συναισθηματική ταύτιση.

Ένα διήγημα μπορεί να φωτίσει:

• · τη φιλία πέρα από κοινωνικά σύνορα,
• · τη συμπερίληψη,
• · την αλληλοβοήθεια σε δύσκολες συνθήκες,
• · τη δύναμη της κοινότητας.

Με αυτόν τον τρόπο, η αλληλεγγύη γίνεται **βιωμένη εμπειρία και όχι αφηρημένη έννοια**.

## 🌍 3. Ευαισθητοποίηση γύρω από σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα

Μέσα από παιδικές οπτικές μπορούν να αναδειχθούν:

• · προσφυγιά και ξεριζωμός,
• · φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός,
• · σχολικός εκφοβισμός,
• · αναπηρία και διαφορετικότητα,
• · μοναξιά στην αστική ζωή.

Η παιδική ματιά λειτουργεί ως **ηθικός καθρέφτης της κοινωνίας**.

## 🏫 4. Εμπλοκή της εκπαιδευτικής κοινότητας και των οικογενειών

Τέτοιες δράσεις:

• · κινητοποιούν σχολεία και εκπαιδευτικούς,
• · φέρνουν γονείς και παιδιά σε διάλογο,
• · ενισχύουν παιδαγωγικές πρακτικές συνεργασίας και αποδοχής.

Έτσι η αλληλεγγύη μεταφέρεται από τη θεωρία στην καθημερινότητα.

## 📚 5. Σύνδεση πολιτισμού και κοινωνικής δράσης

Το Δίκτυο προβάλλει ότι η κοινωνική αλληλεγγύη δεν είναι μόνο υλική βοήθεια αλλά και:

• · πολιτιστική δημιουργία,
• · δημόσιος διάλογος,
• · καλλιτεχνική έκφραση.

Ένας διαγωνισμός:

• · δημιουργεί κοινότητα δημιουργών,
• · παράγει έργα που μπορούν να δημοσιευθούν ή να παρουσιαστούν,
• · ενισχύει τη συλλογική ταυτότητα της δράσης.

## ❤️ 6. Αντίσταση στον ατομικισμό και τον κοινωνικό κυνισμό

Η ανάδειξη της αλληλέγγυας παιδικότητας λειτουργεί ως αντίβαρο:

• · στον ανταγωνισμό,
• · στον κοινωνικό αποκλεισμό,
• · στην αποξένωση της σύγχρονης πόλης.

Το μήνυμα είναι σαφές:

👉 μια πιο δίκαιη κοινωνία αρχίζει από τις αξίες που καλλιεργούμε στα παιδιά.

### Συνοπτικά

Με αυτόν τον διαγωνισμό το Δίκτυο επιδιώκει να:

• · ✔ ενισχύσει την ενσυναίσθηση και τη συλλογικότητα
• · ✔ ευαισθητοποιήσει για κοινωνικά ζητήματα
• · ✔ εμπλέξει την εκπαιδευτική κοινότητα
• · ✔ συνδέσει την αλληλεγγύη με τον πολιτισμό
• · ✔ καλλιεργήσει κοινωνικά υπεύθυνους αυριανούς πολίτες

### Ας αναλύσουμε τη φράση «αλληλέγγυα παιδικότητα» σε λογοτεχνικό επίπεδο,

Η φράση **«αλληλέγγυα παιδικότητα»** έχει μια ιδιότυπη ποιητική πυκνότητα: ενώνει μια ηθική έννοια (αλληλεγγύη) με μια υπαρξιακή κατάσταση (παιδικότητα). Δεν πρόκειται απλώς για «παιδιά που βοηθούν», αλλά για έναν τρόπο ύπαρξης όπου η παιδική εμπειρία συναντά τη συλλογικότητα, την ενσυναίσθηση και την κοινότητα.

Ας τη δούμε λογοτεχνικά:

## 1. Η λέξη «παιδικότητα» ως ποιητική κατάσταση

Στη λογοτεχνία, η παιδικότητα δεν ταυτίζεται με την ηλικία. Είναι:

• · τρόπος αντίληψης του κόσμου,
• · αίσθηση θαυμασμού και πρώτης ανακάλυψης,
• · εμπιστοσύνη προς τον άλλον,
• · αθωότητα που δεν σημαίνει άγνοια αλλά ανοιχτότητα.

Η παιδικότητα είναι μια **κατάσταση αρχής** — ο κόσμος δεν έχει ακόμη παγιωθεί σε στερεότυπα.

👉 Στο λογοτεχνικό επίπεδο λειτουργεί ως χώρος ευαισθησίας και διαύγειας.

## 2. Η «αλληλεγγύη» ως υπέρβαση του εγώ

Η αλληλεγγύη δεν είναι απλώς βοήθεια. Είναι:

• · αναγνώριση της κοινής μοίρας,
• · ηθική εγγύτητα,
• · βίωμα του «μαζί».

Σε αφηγηματικό επίπεδο, η αλληλεγγύη δημιουργεί **σχέσεις**, όχι πράξεις.

Δεν αφορά τον ήρωα που σώζει,

αλλά τον ήρωα που **στέκεται δίπλα**.

## 3. Όταν οι δύο έννοιες ενώνονται

Η «αλληλέγγυα παιδικότητα» γεννά ένα ιδιαίτερο λογοτεχνικό σύμπαν:

### ✔ Το παιδί δεν είναι αντικείμενο προστασίας

είναι υποκείμενο ηθικής δράσης.

### ✔ Η ενσυναίσθηση είναι φυσική, όχι διδαγμένη

η βοήθεια προκύπτει αυθόρμητα.

### ✔ Η κοινότητα προηγείται της ατομικότητας

το «εμείς» γεννιέται πριν το «εγώ».

## 4. Αφηγηματικές δυναμικές που γεννά η έννοια

### ✦ Η φιλία ως πράξη αντίστασης

Παιδιά που υπερασπίζονται τον «άλλο»:

• · τον ξένο,
• · τον φτωχό,
• · τον διαφορετικό,
• · τον απομονωμένο.

Η φιλία γίνεται ηθική στάση.

### ✦ Η ευθραυστότητα ως δύναμη

Τα παιδιά δεν έχουν εξουσία.

Έχουν όμως:

• · επιμονή,
• · αίσθηση δικαίου,
• · συναισθηματική καθαρότητα.

Αυτή η αντιστροφή δημιουργεί ισχυρό λογοτεχνικό φορτίο.

### ✦ Η μικρή πράξη ως μεγάλο γεγονός

Στον κόσμο της παιδικότητας:

• · ένα κομμάτι ψωμί μοιρασμένο,
• · ένα χέρι απλωμένο,
• · μια θέση στο θρανίο,

αποκτούν μυθικές διαστάσεις.

## 5. Ηθική και αισθητική διάσταση

Η «αλληλέγγυα παιδικότητα» δεν είναι διδακτισμός.

Αντίθετα, προσφέρει:

• · μια ηθική που αναδύεται μέσα από πράξεις,
• · μια αισθητική της απλότητας,
• · μια τρυφερότητα χωρίς μελοδραματισμό.

Είναι το σημείο όπου η ευαισθησία γίνεται μορφή γνώσης.

## 6. Ο παιδικός βλέμμα ως καθρέφτης της κοινωνίας

Στη λογοτεχνία, το παιδί βλέπει καθαρά:

• · την αδικία που οι μεγάλοι θεωρούν «κανονικότητα»,
• · τη μοναξιά που κρύβεται πίσω από την τάξη,
• · τη σιωπή που καλύπτει τον πόνο.

Έτσι, η αλληλέγγυα παιδικότητα λειτουργεί ως **ηθικός καθρέφτης του κόσμου**.

## 7. Υπαρξιακή διάσταση

Σε βαθύτερο επίπεδο, η έννοια αγγίζει κάτι πιο θεμελιώδες:

👉 την ανθρώπινη ανάγκη να ανήκουμε.

👉 τη μνήμη μιας πρωταρχικής κοινότητας.

👉 την ελπίδα ότι η ενσυναίσθηση είναι έμφυτη.

Η παιδικότητα εδώ δεν είναι παρελθόν·

είναι μια δυνατότητα που μπορεί να σωθεί.

## 8. Πιθανές λογοτεχνικές εικόνες

• · ένα παιδί που μοιράζεται το φαγητό του χωρίς να το σκεφτεί,
• · δύο παιδιά διαφορετικών κόσμων που δημιουργούν κοινό μυστικό,
• · μια τάξη που προστατεύει τον «αδύναμο»,
• · ένα παιχνίδι που γίνεται πράξη φιλοξενίας,
• · μια σιωπηλή χειρονομία που αλλάζει μια ζωή.

## 9. Λογοτεχνικός τόνος

Η έννοια ευνοεί ύφος:

• · απλό αλλά βαθύ,
• · τρυφερό χωρίς συναισθηματική υπερβολή,
• · φωτεινό μέσα από τη σκιά,
• · λυρικό μέσα στην καθημερινότητα.

 

### Συμπέρασμα

Η **«αλληλέγγυα παιδικότητα»** δεν είναι θέμα· είναι κοσμοθεωρία.

Είναι η πίστη ότι πριν μάθουμε να διαχωρίζουμε,

μαθαίνουμε να μοιραζόμαστε.

Και ότι ίσως η σωτηρία του κόσμου

κρύβεται σε εκείνη τη στιγμή

που ένα παιδί απλώνει το χέρι του

χωρίς να γνωρίζει τη λέξη «αλληλεγγύη».

Για την αθωότητα της αλληλεγγύης

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου

Αλληλέγγυα παιδικότητα (Δίκτυο Αλληλεγγύης Αγίας Παρασκευής), Είκοσι ιστορίες αλληλεγγύης, εκδόσεις Εύμαρος

Ποιοι οι παράγοντες συνοχής των μελών μιας κοινωνικής ομάδας, μικρής ή μεγάλης; Οι θεσπισμένοι κανόνες –κυρίως αν μιλάμε για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο–οι επιβαλλόμενοι και αναγκαστικοί, που δομούν το κοινωνικό σώμα, δεν αποδεικνύονται πάντα ικανοί, δηλαδή τόσο δυνατοί όσο και επαρκείς, ώστε να εισηγηθούν, να διατηρήσουν και να εφαρμόσουν την ποθητή ισότητα, την κατοχύρωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καταλήγοντας συχνά κενοί στην πράξη. Αν μπορούμε να ελπίσουμε σε μια διαφοροποίηση των συνθηκών διαβίωσης με ανθρώπινους όρους, αυτό εν πολλοίς επαφίεται στην προσωπική πρωτοβουλία ή, ακόμα καλύτερα και πιο αποτελεσματικά, στη συλλογική δράση, στην από κοινού προσπάθεια να φανεί ένα πιο δίκαιο και αληθινό κοινωνικό πρόσωπο.

Το Δίκτυο Αλληλεγγύης Αγίας Παρασκευής (με σύνθημα «Μπορούμε κι αλλιώς») δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2012 από μια ομάδα πολιτών της Αγίας Παρασκευής Αττικής. Η ομάδα αυτή δρα εθελοντικά και χωρίς κανένα οικονομικό ή άλλο όφελος, οι αποφάσεις παίρνονται με ομοφωνία, σε μια προσπάθεια να διαφυλαχθεί η συλλογικότητα των δράσεων. Κύριοι σκοποί του Δικτύου είναι:

• η αλληλεγγύη και η αλληλοϋποστήριξη, ιδιαίτερα η προστασία και βοήθεια των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

• η ανάληψη πρωτοβουλιών που ενδυναμώνουν και ενισχύουν την κοινότητα

• η προώθηση συλλογικών δράσεων

Για δεύτερη χρονιά, το 2025, πέρα από την καθημερινή κοινωνική δράση, το Δίκτυο προκήρυξε ένα λογοτεχνικό διαγωνισμό διηγήματος με θέμα την «Αλληλέγγυα παιδικότητα», ακριβώς για να τονίσει την αθωότητα και την απουσία οποιασδήποτε σκοπιμότητας στην έννοια της συμπαράστασης προς τον όποιον πάσχοντα, αδικημένο, περιθωριοποιημένο. Για να θυμηθούμε και το Δελφικό παράγγελμα: «ατυχούντι συνάχθου», δηλαδή να μοιραστείς το βάρος του άτυχου, να του σταθείς δίπλα. Το χρονικό πλαίσιο για τις συμμετοχές ορίστηκε από την 1η Οκτωβρίου 2024 μέχρι και την 31η Ιανουαρίου 2025. Το όριο των λέξεων ορίστηκε στις 2.000. Δεν υπήρχαν περιορισμοί εθνικότητας ή τόπου διαμονής του διαγωνιζόμενου, και δεν έπρεπε να είχαν δημοσιευθεί σε οποιοδήποτε μέσο, ή με οποιονδήποτε τρόπο. Κατώτερο όριο ηλικίας για συμμετοχή στο διαγωνισμό ήταν η συμπλήρωση του 16ου έτους του διαγωνιζόμενου κατά την ημερομηνία λήξης του διαγωνισμού. Στον διαγωνισμό υπήρξαν 112 συμμετοχές από όλα τα σημεία της Ελλάδος, την Κύπρο και την Αγγλία, και η κριτική επιτροπή* προέκρινε 20 διηγήματα τα οποία περιλαμβάνονται στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Εύμαρος**, που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2025.

Πρόκειται για μια καλαίσθητη έκδοση, με σχεδιασμό εξωφύλλου από την Αλίκη Κακουλίδου, με τα είκοσι διηγήματα και τα βιογραφικά των δημιουργών τους. Εμφανής, στον τρόπο που διαμορφώνουν τη θεματική τους, η εσωτερική ανάγκη να δειχθεί η συμπαράσταση προς τον άλλο άνθρωπο, με τα χαρακτηριστικά που ταιριάζουν στην παιδική, άρα εκ προοιμίου αθώα, ματιά, είτε αφορά σε παιδιά είτε σε ενήλικες. Η χαμένη παιδικότητα, η ανάγκη επιστροφής σε όσα έχουν πλέον ισοπεδωθεί σε μια κοινωνία στεγασμένων «αστέγων», καθώς έχει απολεσθεί η κοινή στέγη, η συντροφικότητα της κοινότητας. Ταυτόχρονα ενδιαφέρουσες αφηγηματικές τεχνικές, που όλες αποσκοπούν στην ανάδειξη του κεντρικού θέματος, άλλοτε με ευθεία, κυριολεκτική αναφορά και άλλοτε με έμμεση, μεταφορική. Στην ουσία καταδεικνύεται ο σημαντικός ρόλος της αλληλεγγύης ως συνεκτικού παράγοντα του κοινωνικού σώματος. Γιατί πέρα από όσα ατυχή ή αναποτελεσματικά επιβάλλονται άνωθεν, υπάρχει μια δύναμη που εκκινεί από εσωτερική ανάγκη και βρίσκει την ευθεία και απρόσκοπτη οδό από άνθρωπο σε άνθρωπο.

*Την κριτική επιτροπή του διαγωνισμού αποτελούσαν οι: Δεδούση-Πολυχρονοπούλου Βασιλική (φιλόλογος-συγγραφέας), Δημητριάδου Διώνη (συγγραφέας-κριτικός), Δημουλάς Δημήτριος (μεταφραστής), Καλογερόπουλος Άγγελος (φιλόλογος-ποιητής), Κοντολέων Μάνος (συγγραφέας-κριτικός), Μπάϊλα Τέσυ (συγγραφέας-κριτικός), Μπουκάλας Παντελής (συγγραφέας), Νόλας Δημήτρης (συγγραφέας), Πανταλέων Λίνα (κριτικός), Συργκάνη Κυριακή (εκπαιδευτικός), Χουρμουζιάδου Ελιάνα (συγγραφέας).

** Οι εκδόσεις Εύμαρος στηρίζουν τη Δωρεά Οργάνων και τις Μεταμοσχεύσεις. Από κάθε πώληση αντιτύπου των εκδόσεων δέκα λεπτά πηγαίνουν στον Σύλλογο Μεταμοσχευμένων Καρδιάς-Πνευμόνων «Η σκυτάλη».

Ψηφιακό Περιοδικό Fractal