ΠΡΟΣΩ ΟΛΟΤΑΧΩΣ
ΠΡΩΤΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΟΜΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ (9-10/5/2015) – ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Εργαστήρι 1 – «Χωρίς Μεσάζοντες: τρία χρόνια μετά ετοιμαζόμαστε για τα επόμενα βήματα»
Παρουσίαση πλατφόρμας Agrotopia.
o Εργαλείο διαχείρισης από τις δομές των παραγγελιών, των καταναλωτών αλλά και των παραγωγών.
o Αξιοποίηση της πλατφόρμας για την παρουσίαση και την αξιολόγηση των παραγωγών. Κρίθηκε σημαντική η αξιολόγηση παραγωγών και η καταγραφή των διαθέσιμων ποσοτήτων.
o Θα βοηθήσει και στην επικοινωνία Περιφέρειας με τα αστικά κέντρα.
o Η κάθε συλλογικότητα – αν επιλέξει να την αξιοποιήσει- θα τη διαχειρίζεται μόνη της. Η συνολική διαχείριση θα γίνεται από το Συντονιστικό των Χ-Μ.
o Διατυπώθηκε η διαθεσιμότητα των ανθρώπων της πλατφόρμας για συμβουλευτική σε όποια δομή το ζητήσει.
o Εγκρίθηκε ομόφωνα η υλοποίησή της (και θα στηριχτεί οικονομικά από την ΑγΟ).
Ζητήματα πολιτικής στόχευσης των Χ-Μ.
o Οι Χ-Μ ως κίνημα αποτέλεσε τη συνέχεια του λαϊκού ριζοσπαστισμού των πλατειών.
o Πρόκειται για πολιτικό και κοινωνικό και όχι εμπορικό κίνημα.
o Στόχος είναι ένα εναλλακτικό μοντέλο πρόσβασης στην τροφή για όλους. Επίσης, η έμπρακτη αλληλεγγύη σε όσους δεν έχουν δυνατότητα πρόσβασης στην τροφή. Τέλος, σοβαρό στόχο αποτελεί ο μετασχηματισμός των συνειδήσεων των συμμετεχόντων (παραγωγών, καταναλωτών κτλ.).
o Στόχο μας αποτελεί ακόμη η στήριξη στους μικρούς παραγωγούς και όχι η μετατροπή τους σε μεγάλο-παραγωγούς. Σε αυτό το πλαίσιο χρειάζεται η παρώθηση από εμάς στους παραγωγούς να οργανώνονται σε συνεταιρισμούς.
o Ζητούμενα παραμένουν η δημοκρατία, η διαφάνεια, η σύγκρουση με τη διαπλοκή και ο δημόσιος έλεγχος. Ζητούμενο τελικά είναι η αυτορρύθμιση της κοινωνίας για το αμοιβαίο όφελος ενάντια στην αυτορρύθμιση των μεγάλων συμφερόντων για το κέρδος.
Το θεσμικό πλαίσιο.
o Ν. 2323/1995: Ορίζει το υπαίθριο εμπόριο.
o Ν. 4264/2014, άρθρο 25: Αφορά στην απαγόρευση άσκησης πλανόδιου εμπορίου σε δήμους με πληθυσμό μεγαλύτερο των 3000 κατοίκων.
o Στην παρούσα φάση ο νόμος είναι μη ευνοϊκός. Οι παραγωγοί κινδυνεύουν με αυτόφωρο.
o Τα Χ-Μ έχουν ανάγκη μιας ορισμένης θεσμοθέτησης, για να διευρυνθούν.
o Πρόταση για συγκρότηση νέου θεσμικού πλαισίου: «Να μπορεί ο Δήμαρχος ή/και ο Περιφερειάρχης να δίνει άδεια σε τέτοιου τύπου εμπόριο».
o Διατυπώθηκε σχετικά η άποψη πως εμείς χρειάζεται να διεκδικήσουμε και όχι να νομοθετήσουμε, αφού το νομοθετικό έργο αποτελεί υποχρέωση της κυβέρνησης.
o Διατυπώθηκε επίσης η άποψη πως υπάρχει η ανάγκη απόκτησης νομικής μορφής.
o Να ληφθεί υπόψη η συμμετοχή παραγωγών και μεταποιητών δευτερογενούς τομέα.
o Παραγωγοί που συμμετέχουν σε λαϊκές αγορές είπαν πως η αλλαγή του νόμου αποτελεί κοινό συμφέρον όλων μας. Πρότασή τους που διατυπώθηκε αφορά στην ύπαρξη πρόβλεψης στο θεσμικό πλαίσιο για προώθηση της ελληνικότητας της παραγωγής. Επίσης, προτάθηκε να συμπεριληφθεί ότι: «στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής κρίσης επιτρέπουμε τις αγορές σε Δήμους, για να συνεισφέρουν στην αλληλεγγύη στους ανθρώπους που πλήττονται».
o Σχετικά με την «Κάρτα αλληλεγγύης» από το υπουργείο, προτάθηκε να δίνεται η δυνατότητα με χρήση τεχνικών μέσων και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να συμμετέχουν και να μην περιορίζεται μόνο στην αγορά από τις μεγάλες αλυσίδες.
Η σχέση μας με τους παραγωγούς.
o Τέθηκε το ζήτημα των υπαρχόντων συνεταιρισμών που σε πολλές περιπτώσεις είναι ελεγχόμενοι από εργατοπατέρες. Ή θα πρέπει οι υπάρχοντες συνεταιρισμοί να εξυγιανθούν ή να δημιουργηθούν καινούριοι συνεταιρισμοί παραγωγών ή/και παραγωγών – μεταποιητών.
o Σημαντική η δική μας επιτόπια καταγραφή των παραγωγών και σε συνεργασία με τις δομές της περιφέρειας.
o Η συνέχιση και ενίσχυση της δωρεάν διάθεσης προϊόντων από τους παραγωγούς.
o Ανάγκη ενωτικού μετώπου παραγωγών-καταναλωτών αλληλεγγύης.
Οι λαϊκές αγορές.
o Διατυπώθηκε η πρόταση από παραγωγό που συμμετέχει σε λαϊκές αγορές, η πρακτική και η εμπειρία των Χ-Μ να γίνουν κομμάτι των λαϊκών αγορών, με το σκεπτικό πως αποτελούν κοινωνικά δοκιμασμένο θεσμό.
o Έθεσαν επίσης και το ζήτημα της ύπαρξης προβλήματος για δομές αλληλεγγύης που δεν έχουν ΑΦΜ.
o Διατυπώθηκε και η άποψη πως υπάρχουν περιπτώσεις αντιπαραθέσεων με τις λαϊκές αγορές. Ως εκ τούτου, θα ήταν καταστροφικό για το κίνημα Χ-Μ να ενωθεί με τις λαϊκές αγορές. Υπήρχε και η άποψη να καταβληθεί προσπάθεια άμβλυνσης των σχέσεων με τις λαϊκές αγορές.
Έλεγχος της ποιότητας των προϊόντων.
o Σημαντικός ο υγειονομικός έλεγχος των προϊόντων, καθώς και ο έλεγχος της πρώτης ύλης από την οποία προκύπτουν τα προϊόντα μεταποίησης.
o Στην παρούσα φάση γίνονται έλεγχοι με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο. Προτάθηκε η εμπλοκή και του Γενικού Χημείου του Κράτους και του ΕΦΕΤ.
o Δεν υπάρχει έλεγχος για τον προσδιορισμό της εντοπιότητας (ανάλυση DNA) στα προϊόντα πρωτογενούς τομέα.
o Αποτελεί πρόβλημα ότι η ελληνική πρώτη ύλη δεν επαρκεί. Για την πιστοποίηση της εισαγόμενης πρώτης ύλης, προτάθηκε ο έλεγχος των τιμολογίων αγοράς πρώτης ύλης.
Ζητήματα για την υλοποίηση των δράσεων.
o Ενημέρωση των καταναλωτών για τρέχοντα κοινωνικο-πολιτικά ζητήματα.
o Συνέργειες με όμορους δήμους που δεν έχουν Χ-Μ.
o Την διάκριση των Χ-Μ από τα κοινωνικά παντοπωλεία δήμων (ΕΣΠΑ, ΜΚΟ, κτλ.). Το ζήτημα των συστημικών ΜΜΕ που αγνοούν ή προβάλουν ελάχιστα τις αλληλέγγυες αγορές Χ-Μ.
o Σοβαρό ζήτημα ότι το όνομα Χ-Μ χρησιμοποιείται και από διάφορες εμπορικές μορφές. Η διάκριση συνίσταται στο ότι εμείς έχουμε κοινωνικό έλεγχο στις τιμές και βέβαια κανένα ίδιον όφελος. Πρόταση για μετονομασία από Χ-Μ σε «Αγορές Αλληλεγγύης».
o Διενέργεια διανομών σε χώρους σχολείων.
o Διενέργεια παράλληλων πολιτιστικών αλληλέγγυων δράσεων για παιδιά και ενήλικες (θεατρικές παραστάσεις, παραστάσεις καραγκιόζη, κτλ.) στο χώρο της διανομής.
Η «δίκαιη» τιμή.
o Τι ακριβώς σημαίνει δίκαιη τιμή και πώς αυτή διαμορφώνεται; Πώς μπορεί να διαμορφωθεί μια δίκαιη τιμή ( μεταφορικά, συσκευασία κτλ);
o Το 70% των τροφίμων εξακολουθεί να δίνεται από 2-3 μεγάλες αλυσίδες τροφίμων. Οι μεγαλοεπιχειρηματίες στον τομέα της τροφής πετυχαίνουν χαμηλότερες τιμές βασιζόμενοι σε μεταλλαγμένα και στη χημική γεωργία.
Ζητήματα πρακτικά μεν, ουσιαστικά δε.
o Απαραίτητος ο συντονισμός των δράσεων σε επίπεδο τόσο Αττικής, όσο και Περιφέρειας. Μεγάλη η ανάγκη για μεταφορά εμπειρίας και τεχνογνωσίας από και προς την περιφέρεια, για να αποφευχθεί και ο «αθηνοκεντρισμός» του κινήματος.
o Απαραίτητη η συσκευασία των προϊόντων μαζί με ταμπέλες με τα επαγγελματικά στοιχεία του παραγωγού, καθώς και με όλα τα στοιχεία που ορίζει ο κώδικας ποτών και τροφίμων.
o Διαρκής επαγρύπνηση ως προς τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων στο κίνημα των Χ-Μ.
o Χρειάζεται να αντιμετωπιστεί και το ζήτημα των μη πραγματικών παραγωγών.
Ανοικτά ερωτήματα.
o Ποια η σχέση των Χ-Μ με τις λαϊκές αγορές;
o Ποια η σχέση των Χ-Μ με την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας;
- Να σημειωθεί, ότι στη συνάντηση συμμετείχε και η αν. υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Θεανώ Φωτίου. Μίλησε –μεταξύ άλλων - για τη «δίκαιη» τιμή και για την «Κάρτα αλληλεγγύης», ενημέρωσε για το ΤΕΒΑ και για τη διερεύνηση του πώς μπορεί να υπάρξει συμμετοχή και δομών σε αυτό.
- Έκανε λόγο για την ανάγκη κινήματος καταναλωτών-πολιτών ενάντια στα μεγάλα συμφέροντα στο εμπόριο τροφής, καθώς και για την ανάγκη ύπαρξης κοινωνικών συμπράξεων (ΜΚΟ, συνεταιρισμοί κ.α.).
- Έκρινε απαραίτητη την εκλογή συντονιστικού για τη συντονισμένη και συλλογική διεκδίκηση από το υπουργείο ευνοϊκού θεσμικού πλαισίου.
Τέλος αποφασίστηκε να δημιουργηθεί πανελλαδικό συντονιστικό με την μεγαλύτερη συμμετοχή και την εκπροσώπηση 1 μέλους από κάθε δομή.
